این عدد چطور حساب میشود؟
اول مساحت کف حساب میشود: طول ضرب در عرض. بعد لوکس هدف از نوع فضا میآید؛ لوکس یعنی چند لومن روی هر متر مربع سطح کار مینشیند. نشیمن حدود ۱۵۰ لوکس میخواهد و میز اداری ۵۰۰ لوکس.
همهٔ نور چراغ به سطح کار نمیرسد و بخشی را دیوار و سقف میگیرند. سهمی که میرسد ضریب بهره (UF) است: در اتاق روشن حدود ۰٫۶ و در اتاق تیره حدود ۰٫۴. نور چراغ با گذشت زمان و گردوغبار هم کم میشود؛ ضریب نگهداری (MF) برای چراغ LED در فضای تمیز حدود ۰٫۸ است.
N = (E × A) ÷ (Φ × UF × MF)
N تعداد چراغ، E لوکس هدف، A مساحت و Φ لومن خروجی هر چراغ است. جواب رو به بالا گرد میشود؛ ۸٫۷ یعنی ۹ چراغ.
مثال: نشیمن ۵ در ۴ متر با ۱۵۰ لوکس و هالوژن سقفی ۷۰۰ لومنی، با UF برابر ۰٫۵ و MF برابر ۰٫۸: (۱۵۰ × ۲۰) ÷ (۷۰۰ × ۰٫۵ × ۰٫۸) = ۱۰٫۷، یعنی ۱۱ چراغ.
فاصلهٔ چراغها از هم و از دیوار
ابزار چیدمانی پیدا میکند که فاصلهٔ چراغها در طول و عرض اتاق نزدیک به هم باشد. فاصلهٔ چراغ کناری تا دیوار نصف فاصلهٔ دو چراغ است تا کنار دیوار تاریک نماند. فاصلهٔ دو هالوژن در سقف کاذب یا کناف هم بهتر است از یکونیم برابر ارتفاع چراغ تا سطح کار بیشتر نشود، وگرنه میان چراغها سایه میافتد.
فرضها و محدودیتها
نتیجه نور عمومی و میانگین یک اتاق مستطیل است. نوار ال ای دی در نور مخفی، چراغ خطی و آباژور را جدا حساب کن؛ نور مخفی بخش زیادی از نورش را روی سقف از دست میدهد. لومن خروجی خود چراغ را از برگهٔ مشخصاتش وارد کن، نه لومن چیپ. برای سقف بلند، فضای نامنظم یا پروژهٔ تجاری، نرمافزار طراحی روشنایی دقیقتر است.
پرسشهای رایج
چرا جواب این ابزار با تعدادی که فروشنده گفته فرق دارد؟
بیشتر وقتها به خاطر لومن. عدد روی جعبه گاهی لومن چیپ است، نه نوری که از چراغ بیرون میآید؛ قاب و دیفیوزر بخشی از نور را میگیرند. اگر لومن خروجی را نداری، با وات و بازده نوری حساب کن و بازده را محافظهکارانه بگیر.
هر هالوژن چند وات باشد؟
وات مصرف برق است، نه مقدار نور. چراغ LED خوب به ازای هر وات حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ لومن میدهد و چراغ تزئینی اغلب کمتر از ۸۰. اول لومن لازم را از این ابزار بگیر، بعد چراغی بردار که با وات کمتر به آن برسد. در خانه کل توان چراغها معمولاً زیر ۵ وات در هر متر مربع است.
ارتفاع سقف در محاسبه چه اثری دارد؟
در اتاق بلند یا باریک نور بیشتری به دیوارها میخورد، پس ابزار ضریب بهره را یک پله پایینتر میگیرد. ارتفاع بیشترین فاصلهٔ مناسب چراغها را هم تعیین میکند: حدود یکونیم برابر فاصلهٔ چراغ تا سطح کار؛ برای سقف ۲٫۸ متری و میز ۰٫۸ متری حدود ۳ متر.
حالا چه چراغی؟
عددها را داری؛ انتخاب چراغ، نوع سقف و دمای رنگ را با مشاور سیبست جلو ببر تا تو را به برندی وصل کند که همان را میسازد.