چراغ نما و وال واشر

زاویهٔ تابش و فاصله از دیوار

برای نشان دادن بافت سنگ، وال واشر را ۱۵ تا ۳۰ سانتی‌متر از دیوار و با زاویهٔ باریک نصب کن. برای شستن یکنواخت یک سطح صاف، فاصلهٔ بیشتر و زاویهٔ بازتر یا لنز نامتقارن لازم است. قاعدهٔ رایج این است که فاصلهٔ چراغ‌ها از هم تقریباً برابر فاصلهٔ آن‌ها از دیوار باشد تا بین دو چراغ لکهٔ تاریک نیفتد.

بسیاری از برندها برای هر لنز، ارتفاعی را اعلام می‌کنند که نور به‌خوبی تا آنجا می‌رسد. لنزهای بیضوی، که نور را در یک جهت باریک و در جهت دیگر پهن می‌کنند، برای وال واشر بسیار رایج‌اند. ارتفاع واقعی دیواری را که می‌خواهی روشن کنی با این عدد مقایسه کن و اگر دیوار بلندتر است، به‌جای یک ردیف پرتوان در پایین، روی هر طبقه یک ردیف کم‌توان‌تر بگذار.

IP، بدنه و درایور در هوای بیرون

چراغ نما زیر باران مستقیم است، پس دست‌کم IP65 لازم دارد. اگر نما با واترجت شسته می‌شود، IP66 یا مدلی که هر دو آزمون را گذرانده بخواه. بدنهٔ آلومینیومی با رنگ پودری و شیشهٔ سکوریت رایج‌ترین ترکیب است؛ پیچ‌ها و براکت‌ها باید فولاد ضدزنگ باشند، چون زنگ‌زدگی روی نمای سنگی لکه‌ای می‌گذارد که پاک نمی‌شود.

درایور در چراغ نما یا داخل بدنه است یا جدا. درایور جدا را جایی بگذار که از بالکن، پشت‌بام یا یک دریچه به آن دسترسی باشد؛ تعویض یک درایور در طبقهٔ پنجم بدون دسترسی یعنی داربست. نوسان برق و صاعقه از دلیل‌های رایج خرابی چراغ‌های بیرونی‌اند؛ محافظ نوسان در تابلو یا داخل چراغ را از برند بپرس.

تک‌رنگ یا RGB و کنترل

بیشتر نماهای مسکونی و اداری با نور سفید ثابت، معمولاً ۲۷۰۰ تا ۴۰۰۰ کلوین، اجرا می‌شوند: سنگ‌های گرم مثل تراورتن با نور گرم‌تر و نماهای سفید و خاکستری با نور خنثی‌تر بهتر دیده می‌شوند. نور سفید ثابت ساده‌ترین، کم‌خرج‌ترین و کم‌دردسرترین گزینه است.

چراغ‌های RGB و RGBW رنگ عوض می‌کنند و معمولاً با یک کنترلر DMX برنامه‌ریزی می‌شوند. این سیستم‌ها برای ساختمان‌های تجاری، برج‌ها و رویدادها جذاب‌اند، ولی کابل‌کشی داده، آدرس‌دهی و برنامه‌ریزی می‌خواهند و نگه‌داری‌شان پیچیده‌تر است. بعضی شهرداری‌ها برای نورپردازی نما ضوابطی دربارهٔ رنگ، شدت و ساعت روشن بودن دارند؛ پیش از اجرا از شهرداری محل یا مدیر ساختمان بپرس.

یک مثال: نمای سنگی ساختمان پنج طبقه

فرض کن نمای اصلی ساختمانی پنج طبقه ۱۲ متر عرض دارد، سنگ آن روشن است و هر طبقه حدود ۳٫۲ متر ارتفاع دارد. به‌جای یک ردیف چراغ پرتوان در پای ساختمان که باید نور را ۱۶ متر بالا بفرستد، روی لبهٔ کف هر طبقه از اول تا چهارم یک ردیف وال واشر یک‌متری پشت سر هم بگذار که سنگ طبقهٔ بالایش را روشن کند.

هر ردیف ۱۲ قطعهٔ یک‌متری است. اگر هر متر حدود ۱۲ وات باشد، هر ردیف ۱۴۴ وات و چهار ردیف روی هم ۵۷۶ وات می‌شود. با پنج ساعت روشن بودن در شب، مصرف روزانه حدود ۲٫۹ کیلووات‌ساعت است. دمای رنگ ۳۰۰۰ کلوین برای سنگ روشن و گرم رایج است، و همهٔ قطعه‌ها باید از یک برند و یک سری باشند تا رنگ نور ردیف‌ها فرق نکند.

مسیر کابل را از پشت لبهٔ هر طبقه یا داخل بالکن ببر تا دیده نشود، و درایورها را جایی بگذار که از داخل بالکن قابل دسترسی باشند. این عددها نقطهٔ شروع‌اند؛ رنگ سنگ، نور خیابان و ارتفاع واقعی طبقه‌ها عدد نهایی را عوض می‌کنند.

نصب، دسترسی و نگه‌داری

چراغ نما معمولاً روی لبهٔ کف طبقه، داخل ابزار سنگی نما، روی جان‌پناه بام یا روی یک براکت فلزی نصب می‌شود. براکت باید به سازه یا دیوار پشت سنگ بسته شود، نه فقط به خود سنگ نما، و در برابر باد و لرزش محکم بماند؛ چراغی که بعد از یک طوفان چند درجه چرخیده باشد، نور را از دیوار به پنجره‌ها می‌فرستد. مدل‌هایی که پیچ قفل زاویه دارند، جهت تنظیم‌شده را نگه می‌دارند.

کابل را از پشت یا پایین بدنه وارد کن و پیش از ورود یک قوس رو به پایین در آن بگذار تا آب باران در امتداد کابل به داخل چراغ نرود. پیش از اجرا مشخص کن هر ردیف چراغ از کجا قابل دسترسی است: بالکن، پشت‌بام یا دستگاه بالابر. هزینهٔ داربست برای تعویض یک قطعه در طبقه‌های بالا، اغلب از قیمت خود چراغ بیشتر است؛ به همین دلیل کیفیت درایور و ضمانت برند در این دسته اهمیت بیشتری دارد.

اشتباه‌های رایج در نورپردازی نما

اول، نوری که داخل پنجرهٔ ساکنان یا همسایه‌ها می‌رود؛ زاویه و جای چراغ‌ها را طوری انتخاب کن که نور روی دیوار بماند. دوم، نور رو به آسمان که هم هدر است و هم آسمان شب را روشن می‌کند. سوم، وال واشرهایی که خیلی دور از دیوار یا با فاصلهٔ زیاد از هم نصب شده‌اند و نما را لکه‌لکه نشان می‌دهند.

چهارم، ترکیب چند دمای رنگ یا چند برند روی یک نما. پنجم، فراموش کردن گردوغبار؛ در شهرهای پرغبار، شیشهٔ چراغ‌ها باید سالی یکی دو بار تمیز شود، وگرنه نور به‌مرور کم می‌شود. برای سطح‌های بزرگ‌تر پروژکتور را ببین، برای دیوارهای حیاط چراغ دیواری، و برای روشن کردن ستون و دیوار از پایین، دستهٔ دفنی و استخری را.